Stajyer ehliyet, resmi adıyla aday sürücülük, ilk kez sürücü belgesi alan kişilerin ehliyeti aldıkları tarihten itibaren 2 yıl boyunca tabi olduğu dönemdir. Bu süre içinde stajyer sürücüler, diğer sürücüler gibi şehir içinde ve şehir dışında tek başlarına araç kullanabilir. Farkı, kurallara uymama durumunda yaptırımların çok daha ağır olmasıdır: Alkol sınırı 0,20 promildir ve 75 ceza puanının aşılması ehliyetin iptaline yol açar.
Aday sürücülük kuralları 2016 yılından beri uygulanıyordu. Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun ile bu kurallar doğrudan Karayolları Trafik Kanunu'na taşındı. Bu yazıda stajyer ehliyetin kimleri kapsadığını, şehir dışına çıkılıp çıkılamayacağını ve hangi durumlarda ehliyetin iptal edildiğini güncel kurallarla anlatıyoruz.
Stajyer Ehliyet (Aday Sürücülük) Kimleri Kapsar?
Aday sürücülük iki gruptaki sürücüleri kapsar:
- İlk kez sürücü belgesi alanlar
- Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edildikten sonra yeniden belge almaya hak kazananlar
Daha önce ehliyeti olup yeni bir sınıf ekleyenler, örneğin B sınıfı ehliyetine motosiklet ehliyeti ekleyenler, yeniden aday sürücü sayılmaz. 2 yıllık süre ehliyetin alındığı tarihten itibaren başlar ve süre dolduğunda aday sürücülük kendiliğinden sona erer. Bunun için herhangi bir başvuru yapmanız, ücret ödemeniz veya kartınızı yenilemeniz gerekmez.
Ehliyet kartının üzerinde aday sürücü olduğunuzu gösteren bir ibare yer almaz. Bu bilgi emniyetin kayıt sisteminde tutulur ve trafik denetimlerinde görevliler tarafından görülür.
Stajyer Ehliyet ile Şehir Dışına Çıkılır mı?
Evet. Stajyer ehliyet sahibi sürücüler şehir içinde, şehirlerarası yollarda ve otoyollarda herhangi bir kısıtlama olmadan araç kullanabilir. Yanınızda deneyimli bir sürücü veya refakatçi bulunması gerekmez. Zaman zaman sosyal medyada yayılan "stajyer sürücü tek başına şehir dışına çıkamaz" bilgisi doğru değildir.
Ehliyet başvurusunu yaptıktan sonra kartınız gelene kadar geçici sürücü belgesi ile de şehir dışına çıkabilirsiniz. Aday sürücü kuralları bu dönemde de geçerlidir.
Stajyer Ehliyet Hangi Durumlarda İptal Edilir?
2 yıllık aday sürücülük süresi içinde aşağıdaki durumlardan herhangi biri gerçekleşirse sürücü belgesi iptal edilir:
| İptal nedeni | Açıklama |
|---|---|
| Alkol | Araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak |
| Ceza puanı | Toplam 75 ceza puanını aşmak |
| Ağır ihlal | Normal sürücülerde ehliyetin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapmak |
| Tekrarlanan ihlal | Dönüş kuralları, yayalara geçiş hakkı veya emniyet kemeri ve kask kurallarından birini 3 kez ihlal etmek |
Son maddeye dikkat edin: Tekrarlanan ihlallerde toplam ceza puanınız 75'e ulaşmasa bile ehliyetiniz iptal edilebilir. Özellikle kavşaklarda dönüş kurallarına uymamak ve yaya geçitlerinde yayalara yol vermemek yeni sürücülerin en sık yaptığı hatalar arasındadır. Güncel kuralları trafik kuralları yazımızda bulabilirsiniz.
Stajyer Ehliyette Alkol Sınırı Kaç Promil?
Aday sürücüler için alkol sınırı, kullanılan araç türünden bağımsız olarak 0,20 promildir. Normal sürücülerde ise sınır hususi otomobiller için 0,50 promildir.
| Sürücü | Alkol sınırı | Sınır aşılırsa |
|---|---|---|
| Stajyer (aday) sürücü | 0,20 promil | Ehliyet iptal edilir |
| Normal sürücü (hususi otomobil) | 0,50 promil | Para cezası ve ehliyetin geçici olarak geri alınması |
0,20 promil çok düşük bir sınırdır ve vücudun alkolü atma hızı kişiden kişiye değişir. Bu nedenle aday sürücülük süresince alkol aldıktan sonra hiç araç kullanmamak en güvenli yoldur. Tek bir alkol tespiti, aylarca süren kurs ve sınav sürecini baştan almanıza neden olabilir.
75 Ceza Puanı Nasıl Dolar?
Trafik kurallarını ihlal ettiğinizde her ihlal için idari para cezasının yanında ceza puanı da işlenir. Normal sürücülerde ehliyete el konulması için 100 ceza puanı gerekirken, aday sürücülerde 75 ceza puanının aşılması ehliyetin iptali için yeterlidir. Kırmızı ışık ihlali, hız sınırını aşma veya seyir halinde telefonla konuşma gibi birkaç ihlal bu sınıra ulaşmak için yeterli olabilir.
Ceza puanınızı e-Devlet üzerinden "Sürücü Belgesi Ceza Puanı Sorgulama" hizmetiyle takip edebilirsiniz. Aday sürücülük süresince puanınızı düzenli olarak kontrol etmenizi öneririz.
Stajyer Ehliyet İptal Edilirse Ne Olur?
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişinin ehliyeti geçici olarak değil, tamamen iptal edilir. Yeniden ehliyet alabilmek için şu adımlar gerekir:
- Psiko-teknik değerlendirmeden geçmek ve psikiyatri uzmanı muayenesi olmak
- Varsa ödenmemiş trafik para cezalarının tamamını ödemek
- Varsa bekleme süresinin dolmasını beklemek
- Sürücü kursuna yeniden kayıt olmak, eğitimleri tamamlamak ve sınavlardan başarılı olmak
Yeniden ehliyet alındığında aday sürücülük süresi de baştan başlar ve 2 yıl boyunca aynı kurallar tekrar uygulanır.
Stajyer Ehliyet ile Normal Ehliyet Arasındaki Farklar
| Konu | Stajyer (aday) sürücü | Normal sürücü |
|---|---|---|
| Şehir dışına çıkma | Serbest | Serbest |
| Refakatçi şartı | Yok | Yok |
| Alkol sınırı | 0,20 promil | 0,50 promil (hususi otomobil) |
| Ceza puanı sınırı | 75 puanı aşınca iptal | 100 puanda geçici geri alma |
| Ağır ihlal sonucu | Ehliyet iptali | Ehliyetin geçici geri alınması |
| Kart üzerinde ibare | Yok | Yok |
Yeni Sürücüler İçin Güvenli Başlangıç
Aday sürücülük döneminin amacı, deneyimsiz sürücülerin ilk iki yılda trafik kurallarına daha dikkatli uymasını sağlamaktır. Bu dönemi sorunsuz geçirmenin en iyi yolu, ehliyet eğitimini yalnızca sınavı geçmek için değil, gerçek trafikte güvenle araç kullanabilmek için almaktır.
İzmir sürücü kursu olarak Alsancak'taki kursumuzda direksiyon derslerini İzmir'in gerçek şehir trafiğinde veriyoruz. Ehliyetini yeni almış ama trafiğe çıkmaya çekinen sürücüler için şehiriçi özel direksiyon kursu hizmetimiz de bulunuyor. Ehliyet sürecinize yeni başlıyorsanız İzmir B sınıfı ehliyet kursu sayfamızı, sınavı geçtiyseniz direksiyon sınavı sonrası yapılması gerekenler yazımızı inceleyebilirsiniz.
Stajyer Ehliyet Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Stajyer sürücü araca yolcu alabilir mi?
Evet. Aday sürücülerin araca yolcu almasıyla ilgili özel bir kısıtlama yoktur. Aracın ruhsatında belirtilen yolcu kapasitesine uymak koşuluyla yolcu taşıyabilirsiniz.
Stajyer ehliyetle araç kiralanır mı?
Bu, yasal bir kural değil, araç kiralama firmalarının kendi şartlarına bağlıdır. Birçok firma araç kiralamak için en az 1 veya 2 yıllık ehliyet şartı arar. Kiralamadan önce firmanın ehliyet süresi şartını sormanızı öneririz.
Ehliyetimi yeni aldım ama trafiğe çıkmaya çekiniyorum, ne yapmalıyım?
Bu yeni sürücülerde çok yaygın bir durumdur. Ehliyeti olan sürücüler için verilen birebir özel direksiyon dersleriyle, kendi belirlediğiniz güzergâhlarda ve trafik koşullarında pratik yaparak özgüven kazanabilirsiniz.
Yorum Yapın